Baruch Spinoza (1632 - 1677) yek ji fîlozofên herî mezin û radîkal ê serdema nû û dîroka bîrdoziya mirovahiyê ye. Ew li Amsterdamê di malbatek Cihû ya Portekîzî de hat dinyayê, lê ji ber nêrînên xwe yên şoreşgerî û rexneyên tund li dijî têgihîştina kevneşopî ya ol û desthilatdariyê, ji civaka Cihûyan hate derxistin (heramkirin). Spinozayî jiyaneke pir sade û gûşe girt û bi çêkirina lûp û camên optîkî debara xwe kir, ku ev yek di encamê de bû sedema mirina wî bi nexweşiya pişikê di temenê 44 salî de. Bingehê sereke yê felsefeya Spinoza di pirtûka wî ya navdar 'Ethics' (Etîk) de tê xuyakirin, ku tê de rêbaza 'geometrîk' ji bo analîzkirina pirsgirêkên felsefî bi kar aniye. Têgihîştina wî ya herî navdar li ser bingeha têgîna latînî (Deus sive Natura) yanî 'Xwedê ango Xweza' hatiye avakirin. Spinoza bawer nedikir ku Xwedê mexlûqekî derveyî ye ku cîhan afirandiye, lê belê wî diggot ku Xwedê û xweza yek in û yek cevherê bêdawî ne, ku her tişt tenê teşe yan jî rengvedanek e. Ev nêrîna yekparçeyî (Monism) bingehek ji bo zanista nû danî û bandoreke kûr li ser fîlozofên wekî Hegel, Goethe û Einstein kir. Di warê exlaqî û siyasî de, Spinoza parêzvanekî hişk ê azadiya ramanê û demokrasiyê bû, û wî diparast ku azadî bi têgihiştina sedemên sirûştî tê bidestxistin.