ماڵپەڕی ڕۆشەنی کورد

ڕێکخراوی تەندروستی جیهانی پێشوازی لە ئەنجامە سەرەتاییەکان دەکات سەبارەت بە بەکارهێنانی دیکسامێتاسۆن بۆ چارەسەرکردنی نەخۆشەکانی کۆڤید-١٩.

2026-10-28

ڕێکخراوی تەندروستی جیهانی (WHO) پێشوازی لە ئەنجامی تاقیکردنەوە کلینیکیە سەرەتاییەکانی بەریتانیا دەکات کە دەریدەخات دێکسامێتاسۆن، کۆرتیکۆسترۆید، دەتوانێت ژیان ڕزگاربکات بۆ ئەو نەخۆشانەی کە زۆر نەخۆشن بە کۆڤید-١٩. For patients on ventilators, the treatment was shown to reduce mortality by about one third, and for patients requiring only oxygen, mortality was cut by about one fifth, according to preliminary findings shared with WHO.The benefit was only seen in patients seriously ill with COVID-19, and was not observed in patients with milder disease. “This is the first treatment to be shown to reduce mortality in patients with COVID-19 requiring oxygen or ventilator support,” said Dr Tedros Adhanom Ghebreyesus, WHO Director-General. ئەمە هەواڵێکی زۆر باشە و پیرۆزبایی لە حکومەتی بەڕیتانیا و زانکۆی ئۆکسفۆرد و ئەو نەخۆشخانە و نەخۆشانە دەکەم کە لە بەڕیتانیا بەشدارییان لەم دەستکەوتە زانستییەدا کردووە. دێکسامێتاسۆن (بە ئینگلیزی: Dexamethasone) سترۆیدێکە کە لە ١٩٦٠ کانەوە بەکارھاتووە بۆ کەمکردنەوەی ھەڵامەت لە چەندین بارودۆخدا، لەوانە تێکچوونی ھەڵامەت و ھەندێک شێرپەنجە.

لە ساڵی 1977 ـەوە خراوەتە لیستی دەرمانە بنەڕەتییەکانی رێکخراوی تەندروستیی جیهانییەوە و لە ئێستادا لە زۆربەی وڵاتاندا بەردەستە، توێژەرەوان زانیارییە سەرەتاییەکانیان لەسەر ئەنجامی تاقیکردنەوەکە لەگەڵ رێکخراوی تەندروستیی جیهانیدا بڵاوکردووەتەوە و ئێمە بە پەرۆشین بۆ شیکردنەوەی تەواوی داتاکان لە ڕۆژانی داهاتوودا. بۆ زیاتر تێگه یشتن له م بابه ته كلیك له م لینكه بكه ڕێنماییە کلینیکیەکانی ڕێکخراوی تەندروستی جیهانی نوێدەکرێنەوە بۆ ئەوەی ڕەنگدانەوەی چۆنیەتی و کاتی بەکارهێنانی دەرمانەکە بێت لە کۆڤید-١٩ دا. هەواڵەکەی ئەمڕۆ لە کۆبونەوەی ڕێکخراوی تەندروستی جیهانی بۆ توێژینەوە و پەرەپێدان بلوپرینت، کە لە جنێڤ لە ناوەڕاستی مانگی شوباتدا ئەنجامدرا بۆ خێراکردنی تەکنەلۆجیای تەندروستی بۆ کۆڤید-١٩، کە تێیدا توێژینەوەی زیاتر لەسەر بەکارهێنانی ستێرۆیدەکان وەک ئەولەتێکی لەپێشینە خرایە ڕوو.

ئه نجامه كان گرنگیی تاقیكردنه وه گه وره كانی كۆنتڕۆڵكردنی هەڕەمەكی زیاتر ده كه ن كه به ڵگه ی كاریگه ر به ده ست ده هێنن. WHO بەردەوام دەبێت لە کارکردن لەگەڵ هەموو هاوبەشەکان بۆ پەرەپێدانی زیاتری چارەسەری ڕزگارکردنی ژیان و ڤاکسینەکان بۆ بەرەنگاربوونەوەی کۆڤید-١٩، لەوانەش لەژێر چەتری خێراکردنی گەیشتن بە ئامرازەکانی کۆڤید-١٩.