ماڵپەڕی ڕۆشەنی کورد

کۆڤید-19 خزمەتگوزارییەکانی ڕزگارکردنی ژیان لە جیهاندا تێکدەدات و ملیۆنان منداڵ – لە وڵاتە دەوڵەمەند و هەژارەکاندا – دەخاتە مەترسییەوە بۆ توشبوون بە نەخۆشییەکانی وەک نەخۆشی شەکرە و سوورێژە و ئیفلیجی. ئه م هه واڵه له لایه ن ته ندروستی جیهانییه وه پشتڕاست کراوه ته وه.

ڕێکخراوەکە، یونیسێف و گاڤی، هاوپەیمانی ڤاکسینەکە پێش لوتکەی جیهانی ڤاکسینەکە لە 4 حوزەیران، کە تیایدا سەرکردەکانی جیهان کۆدەبنەوە بۆ یارمەتیدانی پاراستنی بەرنامەکانی کوتان و کەمکردنەوەی کاریگەرییەکانی پەتاکە لە وڵاتە کەمدەرامەتەکاندا. بەپێی ئەو داتایانەی لەلایەن ڕێکخراوی تەندروستی جیهانی، یونیسێف، گاڤی و پەیمانگای ڤاکسینی سابیینەوە کۆکراونەتەوە، دابینکردنی خزمەتگوزاری ڤاکسینکردنی ڕۆتین بە شێوەیەکی بەرچاو لە لانیکەم 68 وڵاتدا بەربەست کراوە و پێدەچێت کاریگەری لەسەر نزیکەی 80 ملیۆن کەس هەبێت.

ئه و منداڵانه ی ته مه نیان له ژێر 1 ساڵدایه له م وڵاتانه دا ده ژین لە مانگی ئازاری ٢٠٢٠ ەوە، خزمەتگوزارییەکانی کوتانی ئاسایی منداڵان لە ئاستێکی جیهانیدا پچڕاون کە لەوانەیە لە سەرەتای دامەزراندنی بەرنامەی فراوانکراوی کوتانی منداڵانەوە لە ١٩٧٠ کاندا بێوێنە بێت. زیاتر له نیوه ی (53%) ی ئه و وڵاتانه ی كه داتایان هه یه

ڕاگەیەندرا کە تێکچوونی مامناوەند بۆ توند، یان ڕاگرتنی تەواوی خزمەتگوزارییەکانی ڤاکسین لە مانگی ئادار- نیسانی ٢٠٢٠. "خۆپاراستن یەکێکە لە بەهێزترین و بنچینەییترین ئامرازەکانی خۆپاراستن لە نەخۆشییەکان لە مێژووی تەندروستی گشتیدا" دکتۆر تێدرۆس ئەدهانۆم گیبریسوس، بەڕێوەبەری گشتی WHO دەڵێت. پچڕانی پرۆگرامەکانی خۆپاراستن لە پەتای کۆڤید-١٩

هەڕەشە لە دەیان ساڵ پێشکەوتن لە دژی نەخۆشیە خۆپارێزییەکانی ڤاکسین وەک سورێژە دەکات."لە کۆبونەوەی لوتکەی جیهانی ڤاکسین لە لەندەن لە 4 ی حوزەیران، بەخشەرەکان بەڵێنی پشتیوانی خۆیان دەدەن بۆ گاڤی، هاوپەیمانی ڤاکسین، بۆ بەردەوامبوون و خێراکردنی ئەم کارە ڕزگارکەرە لە هەندێک لە وڵاتە لاوازەکان. لە ناخی دڵمەوە داوا لە بەخشەرەکان دەکەم کە:

هاوپەیمانێتییەكە بەتەواوەتی دابمەزرێنێت. ئەم وڵاتانە بەتایبەتی ئەم منداڵانە پێویستیان بە ڤاکسینە و ئەوانیش پێویستیان بە گاڤی هەیە."هۆكاری جیابوونه وه ی مووچه ی فه رمانبه ران ئاشكرا ده كرێت هەندێک لە دایکان و باوکان دوودڵن لە جێهێشتنی ماڵەکانیان بەهۆی سنووردارکردنی جووڵە، نەبوونی زانیاری یان بەهۆی ترسیان لە توشبوون بە ڤایرۆسی کۆڤید-١٩. ژمارەیەکی زۆر لە کارمەندانی تەندروستی بەهۆی قەدەغەی هاتوچۆوە بێسەروشوێنن

لە کاتی گەشتکردن، یان گەڕاندنەوە بۆ ئەرکەکانی وەڵامدانەوەی کۆڤید، هەروەها نەبوونی کەلوپەلی خۆپارێزی.دكتۆر سێت بێرکلی، بەڕێوەبەری جێبەجێكاری كۆمپانیای گاڤی وتی: "ئێستا ژمارەیەكی زیاتر لە منداڵان لە وڵاتانی زیاتر لە هەر قۆناغێكی مێژوودا لە دژی نەخۆشیە خۆپارێزراوەكانی ڤاكسین پارێزراون." بەهۆی کۆڤید-١٩ ەوە ئەم بەرەوپێشچوونە گەورەیە لەژێر هەڕەشەدایە و مەترسی سەرهەڵدانەوەی لێدەکەوێتەوە.

نه خۆشی وه ك شێرپه نجه و شێرپه نجه. پارێزگاریکردن لە بەرنامەکانی کوتان نەک تەنها ڕێگری لە بڵاوبوونەوەی زیاتری ڤایرۆسەکە دەکات، بەڵکو دڵنیایی دەدات لەوەی ژێرخانی پێویستمان هەیە بۆ دەستپێکردنی ڤاکسینی کۆتایی کۆڤید-19 لەسەر ئاستی جیهانی."گواستنەوەی ڤاکسینەکان دۆخەکە خراپتر دەکات یونیسێف راگه یه ندراوێكی بڵاوكرده وه

دواکەوتنی گەیاندنی ڤاکسینەکان بەهۆی ڕێکارەکانی داخستنی فڕۆکەخانەکان و کەمبوونەوەی گەشتە بازرگانییەکان و سنوورداری بەردەستبوونی چارتەرەکان.

بۆ یارمەتیدان لە کەمکردنەوەی ئەمە، یونیسێف بانگەواز دەکات بۆ حکومەتەکان، کەرتی تایبەت، پیشەسازی هێڵی ئاسمانی.

بە هەرزانکردنی نرخێکی هەرزان بۆ ئەم شوێنانە ڤاکسینی دژە کۆرۆنایان پێدەدرێت گاڤی بەمدواییانە رێککەوتنێکی لەگەڵ یونیسێف واژۆکرد بۆ دابینکردنی بودجەی پێشوەختە بۆ دابینکردنی تێچووی زیادبوونی بار بۆ گەیاندنی ڤاکسینەکان، لەبەر ڕۆشنایی کەمبوونەوەی ئەو بڕە پارەیە.

ژماره ی ئه و فڕۆكه وانه ی بۆ گواستنه وه ئاماده كراون هێنریتا فۆر، بەڕێوەبەری جێبەجێکاری یونیسێف وتی: "ئێمە ناتوانین ڕێگە بدەین شەڕەکەمان دژی نەخۆشییەک بێتە دی لە زیانی پێشکەوتنی درێژخایەن لە شەڕماندا دژی نەخۆشییەکانی دیکە." “We have effective vaccines against measles, polio and cholera. While circumstances may require us to temporarily pause some immunization efforts, these immunizations must restart as soon as possible, or we risk exchanging one deadly outbreak for another.”Next week, WHO will issue new advice to countries on maintaining essential services during the pandemic, including recommendations on how to provide immunizations safely.Mass immunization campaigns temporarily disruptedMany countries have temporarily and justifiably suspended preventive mass vaccination campaigns against diseases like cholera, measles, meningitis, polio, tetanus, typhoid and yellow fever, due to risk of transmission and the need to maintain physical

distancing during the early stages of the COVID-19 pandemic. Measles and polio vaccination campaigns, in particular, have been badly hit, with measles campaigns suspended in 27 countries and polio campaigns put on hold in 38 countries. At least 24 million people in 21 Gavi-supported lower-income countries are at

risk of missing out on vaccines against polio, measles, typhoid, yellow fever, cholera, rotavirus, HPV, meningitis A and rubella due to postponed campaigns and introductions of new vaccines. In late March, concerned that mass gatherings for vaccination campaigns would enflame transmission of COVID-19 WHO recommended countries to temporarily suspend preventive campaigns while assessments of risk, and effective measures for reducing COVID virus transmission were established.WHO has since monitored the situation and has now issued advice to help countries determine how and when to resume mass vaccination campaigns. The guidance notes that countries will need to make specific risk assessments based on the local dynamics of COVID-19 transmission, the health system capacities, and the

public health benefit of conducting preventive and outbreak response vaccination campaigns. Based on this guidance, and following growing concerns about increasing transmission of polio, the Global Polio Eradication Initiative (GPEI), is advising countries to start planning for the safe resumption of polio vaccination campaigns, especially in polio high-risk countries.Despite the challenges, several countries are making special efforts to continue immunization. Uganda is ensuring that immunization services continue along with other essential health services, even funding transportation to ensure outreach activities. And in Lao PDR, despite a national lockdown imposed in March, routine immunization in fixed sites continued with physical distancing measures in place. Notes to editorsDownload photos and broll from UNICEF and WHO. New polio guidance available here.About the Analysis

Vaccination campaigns Total # of countries with postponed campaigns as of 15 May*Measles/ Measles Rubella/ Measles Mumps Rubella (M/MR/MMR)27Polio (IPV)7Bivalent oral poliovirus vaccine (bOPV)26Monovalent Oral Poliovirus Type 2 (mOPV2)13Meningitis A (MenA)2Yellow Fever (YF)4Typhoid (TCV)2Cholera (OCV)5Tetanus (Td)7The online immunization pulse survey was conducted with over 800 immunization experts, including representatives of Ministries of Health and global health organizations across 107 countries. 53 of these were lower-income countries supported by Gavi, the

Vaccine Alliance.

The data on campaigns is based on data reported to WHO by member states as of 15 May 2020. Data on reasons for the disrupted services also came from regions and a survey on the training platform Scholar with 1600 respondents. On 4 June the UK government will host the Global Vaccine Summit, which will aim to raise at least US$

7.4 billion for Gavi, the Vaccine Alliance to protect 300 million children in 68 lower-income countries against deadly diseases from 2021-25. This funding will help support the mass vaccination campaigns and rebuilding of health systems needed over

the coming years to help address the damage done by the COVID-19 pandemic.The World Health Organization provides global leadership in public health within the United Nations system. Founded in 1948, WHO works with 194 Member States, across six regions and from more than 150 offices, to promote health,

keep the world safe and serve the vulnerable. Our goal for 2019-2023 is to ensure that a billion more people have universal health coverage, to protect a billion more people from health emergencies, and provide a further billion people with better

health and wellbeing.The Global Polio Eradication Initiative is a public-private partnership led by national governments with six partners – the World Health Organization (WHO), Rotary International, the US Centers for Disease Control and Prevention

(CDC), the United Nations Children’s Fund (UNICEF), Bill & Melinda Gates Foundation and Gavi, the vaccine alliance. Its goal is to eradicate polio worldwide.Gavi, the Vaccine Alliance is a public-private partnership that helps vaccinate half the world’s children against some of the world’s deadliest diseases. Since its inception in 2000, Gavi has helped to immunise a whole generation

– over 760 million children – and prevented more than 13 million deaths, helping to halve child mortality in 73 developing countries. Gavi also plays a key role in improving global health security by supporting health systems as well as

funding global stockpiles for Ebola, cholera, meningitis and yellow fever vaccinesThe Vaccine Alliance brings together developing country and donor governments, the World Health Organization, UNICEF, the World Bank, the vaccine industry, technical agencies, civil society, the Bill & Melinda Gates Foundation and other private sector

partners. View the full list of donor governments and other leading organizations that fund Gavi’s work here. UNICEF works in some of the world’s toughest places, to reach the world’s most disadvantaged children. Across 190 countries and territories, we work for every child, everywhere, to build a better world for everyone. For more

information about UNICEF and its work for children, visit www.unicef.org. For more information about COVID-19, visit www.unicef.org/coronavirus. Follow UNICEF on

Twitter and Facebook.